Vereniging Hebreeuws
Mandelkern, Veteris Testamenti Condordantiae
Leermiddelengids Hebreeuws: Klassiek Hebreeuws - Concordanties
Mandelkern, Veteris Testamenti Condordantiae

1. Identificatie

a. auteurMandelkern, S.
b. titelVeteris Testamenti Concordantiae, Hebraicae atque Chaldaicae
c. uitgaveGraz, Akademische Verlagsanstalt, 1955
d. vorm en omvang29 cm, xvi + 1532 blz. in twee delen
e. bijlagengeen
f. ISBNontbreekt
g. verkrijgbaarantiquarisch

2. Inhoud

Er zijn drie veel gebruikte concordanties op de Hebreeuwse bijbel. De oudste is van Mandelkern, een latere, beperktere is van Lisowsky, en de meest moderne en uitgebreide is van Even-Shoshan. Een concordantie is een alfabetisch register van alle woorden van een tekst in hun woordenboekvorm, waarin bij elk woord in de volgorde van de tekst de plaatsen worden opgegeven waar het voorkomt, en bij elke plaats een stukje van de zin wordt geciteerd waarin het daar staat. In concordanties kunnen verschillende keuzen worden gemaakt, zoals bij de woorden die worden opgenomen (bijvoorbeeld.: ook voorzetsels en voegwoorden?, ook eigennamen?) of bij de volgorde waarin de plaatsen worden vermeld. Bij Even- Shoshan en Mandelkern worden de woorden eerst geordend naar hun grammaticale vorm, en staan bij elke vorm de plaatsen. Bij Lisowsky gaat het vooral om de plaatsen waar het woord voorkomt, ongeacht de vorm. Wel worden daarin de werkwoorden allereerst gesorteerd naar hun stamformaties en de naamwoorden naar hun functie in de zin (subject, object of iets anders). Zoeken naar de plaatsen met een bepaalde vorm gaat daardoor het snelst bij Even-Shoshan en Mandelkern, en zoeken naar de plaatsen van een woord in een bepaald bijbelboek het snelst bij Lisowsky. Voornaamwoorden en eigennamen staan bij Mandelkern in aparte afdelingen. Het Hebreeuws van de citaten is niet gevocaliseerd. De typografie van het boek doet nu ouderwets aan.

3. Doelgroep

Een concordantie laat zich gebruiken voor verschillende doeleinden: om na te gaan waar een woord in de Hebreeuwse bijbel staat, hoe vaak een woord in een bijbelboek voorkomt, in welke combinaties een woord wordt gebruikt, welke vormen op welke plaatsen staan, enz. De onder 2 genoemde verschillen zijn bepalend voor het gebruik dat van de drie bestaande concordanties kan worden gemaakt.

4. Algemeen

Mandelkern is een klassieke concordantie, die nog steeds van waarde is. De hier besproken uitgave is een fotomechanische reproductie van de tweede editie van 1937; de eerste editie dateert van 1896. Er zijn ook andere uitgaven zoals New York, Shulsinger Bros, 1955 en Jerusalem, Schocken Books, 1969 (kleiner formaat maar volledig).