Vereniging Hebreeuws
Verheij, Basisgrammatica van het Bijbels Hebreeuws
Leermiddelengids Hebreeuws: Klassiek Hebreeuws - Grammatica's en leerboeken
Verheij, Basisgrammatica van het Bijbels Hebreeuws

1. Identificatie

a. auteurVerheij, A.J.C. (samen met M.L. Folmer voor het oefenboek)
b. titelBasisgrammatica van het Bijbels Hebreeuws
c. uitgaveDelft, Uitgeverij Eburon, 2002, 3e druk 2007 (Oefenboek 2004, 2e druk 2006)
d. vorm en omvang25 cm, xiv + 175 blz. grammatica 25 cm, viii + 73 blz. (oefenboek)
e. bijlagengeen
f. ISBN90-5972-062-8 (grammatica), 90-5972-029-6 (oefenboek), 90-5972-030-X (set)
g. verkrijgbaarboekhandel

2. Inhoud

Het boek behandelt de grammatica in zeven hoofdstukken: de eerste vijf het schrift en de vormleer, hoofdstukken zes en zeven de syntaxis (woordgroepen en zinnen). Hoofdstuk acht behandelt twee korte teksten, waarbij veel aandacht voor syntaxis en de verschillen tussen proza en poëzie.
De bijlagen beslaan ruim 40 bladzijden: overzichten van werkwoordsvormen, begrippenlijst, lijsten van veel voorkomende vormen, lexemen en werkwoorden, een bibliografie, register van bijbelteksten, onderwerpen en Hebreeuwse woorden.
Het oefenboek bestaat uit 5 gedeelten. De eerste drie zijn elementair: technisch lezen, benoemen van naamwoorden, benoemen van werkwoorden. Het vierde deel bevat vertaaloefeningen in opklimmende moeilijkheid, steeds met reële tekstvoorbeelden. Bij alle oefeningen wordt verwezen naar de desbetreffende paragraaf in de grammatica. Het vijfde deel is een studie van Genesis 18:1-16. Het zesde deel is een woordenlijst bij de oefeningen.

3. Doelgroep

Een goede leergrammatica, met name geschikt voor de eerste jaren. Samen met het oefenboek vormt het een prettige methode.

4. Algemeen

Schrijver en uitgever verdienen een compliment voor de uitstekende lay-out en fraaie letter: een relatief rustig en ruim opgezet typografisch beeld zonder de voetnoeten en kleine letters die met name beginners soms ontmoedigen. Het is zo een mooi en zeer bruikbaar boek, ook al ontkomen we ook bij Verheij helaas niet aan technisch vocabulaire dat niet bijdraagt aan het begrip (finiet werkwoord, nomen regens en nomen rectum), maar de schrijver heeft zich doorgaans weten te beperken en behandelt niet elk detail, zoals - terecht - wel gebeurt in naslaggrammatica's als die van Joüon-Muraoka en Lettinga. Een minder gelukkige keuze acht ik het naast elkaar gebruiken van translitteratie yiktob en de uitspraaknotatie /jichtov/ ; de tweede lijkt mij nuttiger dan de eerste.
Opmerkelijk en verhelderend is de veel gebruikte drie-trap: van het Hebreeuws via een woord-voor-woordweergave die de structuur van de vorm laat zien naar een leesbare vertaling.
והאלהים נסה את-אברהם
en-de-god hij.heeft.beproefd [obj] Abraham
God stelde Abraham op de proef.

Deze aanpak wordt in hoofdstuk acht gedemonstreerd aan de hand van twee korte teksten: Genesis 22:1-3 en Jona 2:3-5, en ook in het oefenboek gebruikt.
Een uitgebreide bespreking door Martin Baasten vindt men in Alef Beet, 12/2 (december 2002).
Een Franstalige uitgave verscheen in 2007 bij Labor et Fides in Genève onder de titel Grammaire élémentaire de l'hébreu biblique.