Vereniging Hebreeuws

Sifroet – ספרות

15
שַׂבְרִירִיםZonnestralen, door Dvora Baron
Sifroet nr. 15 (2016), bezorgd door Peter Broers

Kort verhaal door Dvora Baron (1887–1956).


14
גַּן נָעוּל Vergrendelde tuin
Sifroet nr. 14 (2015), bezorgd door Albert van der Heide, Jos Cortenbach, Peter Broers

Bloemlezing van 20ste eeuwse Hebreeuwse poëzie met Nederlandse vertalingen.


13
אֶסְפֵּרַנְטֹו מֵאֵת עָמֹוס עֹוז Esperanto door Amos Oz
Sifroet nr. 13 (2015), bezorgd door Hilde Pach

Een verhaal uit de bundel Onder vrienden van Amos Oz. Schitterend portret van een oude Nederlandse Zionist – Esperantist, verstokte idealist en verstokte roker, en zijn toegewijde buurvrouw Osnat, in een kiboets van de jaren 1950.


12
סֵפֶר הַתַּפּוּחַHet boek van de appel
Sifroet nr. 12 (2014), bezorgd door Marie-José Wijntjes

Helaas is bij het ter perse gaan van Sifroet 12 niet de laatste versie van het Hebreeuws gebruikt. Daarom volgt binnenkort een verbeterde tekst op deze site.

Wel vindt u hier alvast de woordenlijst (PDF).


11
מעשה תמר מאת שלומית אברמסון  Shlomit Abramson: Het verhaal van Tamar, hfdst 4: Jehoeda’s wroeging
Sifroet nr. 11 (2014), bezorgd door Dafna Hoexter-Haneveld
PDF
Jehoeda reist met de jonge Tamar naar het land van haar aanstaande man. Centraal in dit hoofdstuk staan de gevoelens waarmee Jehoeda worstelt als hij denkt aan zijn vader, zijn broers en vooral Joseef. Het is de complexiteit van die gevoelens die zo mooi wordt geïllustreerd in de omslagtekening van Lika Tov.

Hier vindt u geluidsfragmenten waarin het verhaal wordt voorgelezen door Oz Shasha. De bladzijdenummers zijn die van de Sifroetuitgave.
Blz. 1, blz. 2, blz. 3, blz. 4, blz. 5, blz. 6, blz. 7, blz. 8.


10
מַעְַשֵׂה יְרוּשַׁלְמִי Ma‘ase Yerushalmi
Sifroet nr. 10 (2013), bezorgd door Peter Broers
PDF
Een laat-middeleeuws sprookje over een geleerde die trouwt met de dochter van Asjmodee. Naast algemene sprookjesmotieven uit de sfeer van Blauwbaard vinden we ook specifieke joodse motieven: de held weet zich aardig te redden door zijn grote kennis van Misjna en Talmoed maar gaat tenonder door de overtreding der geboden.


9
שני סיפורים מאת י ל פרץ Twee verhalen van I.L. Peretz
Sifroet nr. 9 (2013), bezorgd door Albert van der Heide
PDF
Twee verhalen uit de bundel Chassidisch van J.L. Peretz ademen de sfeer van het Oost-Europese jodendom rond 1900. Peretz is een tijdgenoot van Mendele en heeft evenals deze in belangrijke mate bijgedragen aan het ontstaan van een nieuwe Hebreeuwse literatuur.


8
רחמים מאת חיים הזז Rachamiem door Chaim Hazaz
Sifroet nr. 8 (2012), bezorgd door Peter Broers en Kees Meiling
PDF
Dit verhaal van Chaïm Hazaz speelt in de jaren 1920. Een wat verbitterde idealist uit de zionistische tijd ontmoet op een bloedhete dag in Jeruzalem een levenskunstenaar op een ezel. Deze man – Rachamiem – weet zijn verkilde hart wat te verwarmen.


7
סֵפֶר הַיָּשָׁר - עְַקֵדַת יִצְחָקHet boek van de oprechte – Het binden van Jitschak
Sifroet nr. 7 (2012), bezorgd door Hans Bosman en Karel Jongeling
PDF
Een gedeelte uit het Middeleeuwse Sefer ha-Yashar waarin het verhaal van Abrahams Offer – De binding van Jitschak – wordt herverteld en uitgebreid. Een van de aardige kanten is, dat ook Jitschaks moeder Sara hier een belangrijke rol speelt.


6
פּרֹוטֶקשׁן בַּכּרְמֶל Afpersing in Karmel
Sifroet nr. 6 (2011), bezorgd door Ruben Verhasselt
PDF
Dit verhaal uit de bundel De Bijbel nu van Meïr Shalev vertelt de geschiedenis van David, Nabal en Abigaïl. De latere koning wordt hier voorgesteld als een maffioso die bescherming biedt tegen betaling. Het is kenmerkend voor de kritische en dikwijls geestige wijze waarop Shalev de oude teksten herleest.


5
מְגִלַּת קוּרִיאֵלHaman in Amsterdam
Sifroet nr. 5 (2011), bezorgd door Chedwa Markens-Buijs
PDF
David Curiel was een Portugese koopman die de inquisitie ontvluchtte en zich in Amsterdam vestigde als diamanthandelaar. In 1628 werd hij overvallen door een brutale rover die het op zijn diamanten had voorzien. Hij heeft het kunnen navertellen en rabbijn Mozes Gideon Abudiente heeft in fraai Hebreeuws verslag gedaan van dit avontuur. Het verhaal is daarmee een voorbeeld van een Poeriem Katan: een dank- en gedenkdag naar aanleiding van de goede afloop van een dramatische gebeurtenis in een Joodse gemeente of familie.


4
מְסֻבִּיןS.J. Agnon, Disgenoten
Sifroet nr. 4 (2010), bezorgd door Albert van der Heide
PDF
Dit korte idyllische verhaal van S.J. Agnon verscheen voor het eerst in 1913. De titel slaat op de viering van Pesach, wanneer men aanzit aan de seder-maaltijd. Sjemoe’el Josef Agnon (geboren Czaczkes, 1888–1970) is de klassieke schrijver van de moderne Hebreeuwse literatuur en schreef een aantal grote romans en vele korte verhalen. Zijn Hebreeuws is in zeer sterke mate geënt op de klassieke bronnen, en dan vooral de rabbijnse literatuur van de Talmoed, de Middeleeuwen en het traditionele joodse Oost-Europa. In 1966 kreeg hij de Nobelprijs voor literatuur.


3
מַעֲשֵׂה הַנְּמָלָהHet verhaal van de mier. Een ‘midrasj’ over koning Salomo
Sifroet nr. 3 (2010), bezorgd door Marie-José Wijntjes
PDF
Dit verhaal wordt in de Hebreeuwse literatuur gerekend tot de zgn. “Kleine Midrasjiem.” In de “Grote Midrasjiem”gaat het om tekstverklaring en discussies tussen rabbijnen; daarvan is hier geen sprake. Het is een van de vele verhalen rond koning Salomo met allerlei sprookjeselementen. Een duidelijk herkenbaar sprookjeselement is de “drieslag”. Zo raadpleegt Salomo in dit verhaal drie vogels die in drie verschillende hoogten wonen en zijn er drie deuren in een ondergrondse ruimte (r. 127), elk met een opschrift. Maar de drieslag is ook aanwezig in niet zo direct zichtbare gestalte. In het verhaal leert Salomo tot driemaal toe een les: de eerste krijgt hij van de wind, de tweede van de mier en de derde van de jongeman die hem het Griekse opschrift verklaart.


2
מגילת אנטיוכוסDe megilla van Antiochus
Sifroet nr. 2 (2009), bezorgd door Peter Broers
PDF
Deze megilla (boekrol) is ook bekend onder andere namen zoals Megillat Hasmonaim of Chasmonaim, Megilla Jevanit en Megillat Chanukka. De rol verhaalt hoe de Makkabeeën in de tweede eeuw vóór de gewone jaartelling de overwinning behalen op de Griekse koning Antiochus. Er is dus verband met de boeken der Makkabeeën (die in het Grieks zijn overgeleverd en aan de christelijke bijbel zijn toegevoegd als apocrief of deuterocanoniek). De Megillat Antiochos gaat nogal vrij met de historische feiten om en past meer in de traditie van midrasjiem en haggadot. Het oliewonder (vers 68) wordt ook vermeld in de Babylonische Talmoed en wordt bezongen in het Chanoekalied “Maoz Tsoer.” Zoals bekend maakt deze rol geen deel uit van de Hebreeuwse Bijbel.


1
אלדד הדניEldad de Daniet. Een joodse reiziger uit de 9e eeuw en zijn relaas over de Tien Stammen
Sifroet nr. 1 (2009), bezorgd door Peter Broers
PDF
Een wel zeer originele figuur in het gezelschap van Joodse reizigers in de Middeleeuwen is de 9e-eeuwse Eldad ben Machli, beter bekend als Eldad ha-Dani. Volgens eigen zeggen is hij een zoon van de verloren stam Dan. Met zijn relaas komen we midden in de discussie terecht over de tien verloren stammen van Israël, waarvan Eldad er in Afrika vier aanwijst, en bij de vraag of er naast het rabbijnse Jodendom in Palestina en Babylonië nog andere en mogelijk oudere vormen van Joods leven en halacha hebben voortbestaan in Afrika en Azië. Eldad’s reisverslag vertelt van Ethiopië, de rivier Sambation, Joodse stammen in verre streken van Medië en Perzië. Hij vermeldt regels voor tarfoet en sjechita die strenger zijn dan die van Misjna en Talmoed. Hij spreekt zuiver Bijbels Hebreeuws en leert ons waarachtig enkele oude woorden die we uit Tenach niet kennen. Tot onze vreugde schuwt hij de sterke verhalen niet.